Brusselse positie van ‘goede betaler’ brokkelt af

 

 

  • De ‘betaalhygiëne ‘ is barometer voor gezondheid van de economie
  • Aanslagen en reputatieschade in Brussel duidelijke impact op betaalgedrag bedrijven
  • 1 op 8 facturen blijven langer dan 3 maand onbetaald

Ondanks de heroplevende economie tijdens het afgelopen jaar, ging de 'betaalhygiëne' er bij heel wat overheden, ondernemingen en instellingen op achteruit. Dat blijkt uit een uitvoerig rapport dat UNIZO en Graydon hierover vandaag lanceerden.

Tot eind 2016 kenden de Brusselse ondernemingen en overheden traditioneel het beste betaalgedrag van België. Vanaf het eerste kwartaal 2017 zien we echter de kwaliteit van het betaalgedrag door Brusselse ondernemingen spectaculair dalen: de indexwaarde[1] van 102,8 gedurende het vierde trimester 2016 zakte naar 96,5 in het eerste trimester 2017, voor Brussel de slechtste geregistreerde waarde ooit. In 2015 piekte deze index nog op 109,3.

"De overheden maken in deze analyse een slechte beurt. Maar ook het bedrijfsleven gaat allerminst vrijuit", aldus Anton Van Assche van UNIZO-Brussel, "Een gezonde betaalhygiëne vormt een cruciaal fundament van een gezonde economie”.

Bijna 1 op 8 facturen blijft langer dan 90 dagen nà vervaldatum onbetaald

Het eerste trimester 2016 maten we al een duidelijke vermindering van het aantal correcte betalingen naar 69,78%. Maar begin 2017 zakte dit percentage nog dieper naar 63,06%. Bekijken we louter het aantal facturen dat we als ‘wanbetalingen’ (betaald méér dan 90 dagen na vervaldatum of niet meer betaald), dan stijgt dit van 8,28% in het eerste kwartaal 2016 naar 12,36% in het eerste kwartaal 2017.

Vergelijken we het derde trimester 2017 met dat van 2016 dan stijgt het volume wanbetalingen in Vlaanderen met +18,1%, In Brussel met +35,38 % en in Wallonië zelfs met +40,15% .

Periode van aanslagen zichtbaar in de cijfers

Het leidt geen twijfel dat de moeilijke periode die  Brussel toen doormaakte, mee aan de oorzaak ligt. Een eerste dip onmiddellijk na de aanslagen binnen het Brusselse gewest, is duidelijk merkbaar in het tweede kwartaal 2016. De gevolgen van aanslagen, de tunnelproblematiek en ondoordachte invoering en communicatie rond de voetgangerszone zijn pas echt waarneembaar geworden vanaf het vierde kwartaal 2016. Ook de recente reputatieschade met betrekking tot de relletjes van november jongstleden keren de evolutie niet. Toch is alles afschuiven op enkel en alleen het gevolg van deze problematieken al te kort door de bocht. Fundamenteel moeten we vaststellen dat verhoudingsgewijs Brussel een groter aantal structureel ongezonde (dit wil zeggen: ze waren reeds ongezond voor deze problemen) bedrijvenpopulatie telt. Ongezonde bedrijven zijn per definitie minder schokbestendig.

UNIZO besteedde aan dit feit ook deze week al aandacht in de laatste editie van het KMO-rapport.

Brussels Gewest scoort goed, grote verschillen tussen de gemeenten.

Opvallend, en vooral teleurstellend is de terugval in betaalhygiëne bij de federale overheid, die al sinds 2007 zeer goed bezig was met haar traject om tijdig te betalen. De Vlaamse overheid blijft haar slechte betaalreputatie intussen alle eer aandoen. In 2017 werd slechts 39% van de facturen binnen de afgesproken termijn betaald.  Het Brussels Gewest daarentegen kent een veel stiptere betaalhygiëne en scoorde 8,49/10 in 2017. Eind 2015 was de score zelfs 10/10. In 2017 werden 57% van de facturen op tijd betaald, en 33% maximum 30 dagen nà de vervaldag.

Binnen de Brusselse gemeenten zijn er grote verschillen te noteren. De resultaten van dit onderzoek zijn natuurlijk afhankelijk van de weerhouden steekproef, die bij kleinere gemeenten beperkt kan zijn. Ook zijn de afspraken tussen leveranciers en gemeenten met betrekking tot de betaaltermijnen, niet altijd geformaliseerd. Dit neemt niet weg dat de gemeenten zelf deze cijfers als leidraad kunnen gebruiken om hun betaalprocedures onder de loep te nemen en verder te optimaliseren.

Onzorgvuldige opvolging van betalingen van facturen, zowel door bedrijven als overheden, heeft dus absoluut een grote impact op de gezondheid van de economie. UNIZO roept daarom ook alle bedrijven op om een correcte opvolging van hun betalingen tegenover leveranciers te garanderen. Het komt alle bedrijven ten goede. Voor wat betreft de regelgeving pleit UNIZO voor enkele aanpassingen :

1) Bindende betaaltermijnen

Net als bij overheden moet bepaald worden dat contractueel afgesproken betaaltermijnen nooit langer mogen zijn dan 60 dagen.

2) Verificatieperiode

Partijen moeten de mogelijkheid hebben om een factuur te controleren. Maar de verificatieperiode mag geen achterpoortje zijn om een inkorting van een betaaltermijn te compenseren.

3) Geen afspraken rond facturatiedatum

De huidige bepaling uit de wet die het verbiedt om contractueel afspraken te maken over de factuurdatum is momenteel enkel voorzien in relaties met de overheid. Deze moet uitgebreid worden naar B2B-overeenkomsten, en versterkt worden met concrete sancties.
 

Download hier het volledige rapport over de betaalhygiëne bij overheden en bedrijven

 

 

 

[1] Op basis van alle betalingen, ook diegene die niet of te laat worden uitgevoerd, berekenen we een globale Graydon Bedrijven Betaalindex. Hierbij worden ‘goede betalingen’ beloond, terwijl betalingen na afspraak zwaarder worden afgestraft naarmate ze langer na de vervaldatum worden betaald. De bekomen score wordt omgezet in een indexwaarde waarbij de resultaten van het jaar 2002 gelden als ijk (waarde 100). Hoe hoger de index, hoe beter het betaalgedrag. Deze worden naderhand omgezet in een sectorscore die evolueert tussen 0 en 10. De hoogste score (10) staat voor een perfecte betalingsmoraliteit binnen de sector, de 0-score voor een desastreuze betalingsmoraal. Net zoals bij de globale Graydon Betaalindex worden betalingen door middel van weging meer afgestraft naarmate ze later worden betaald. De evolutie van die score wordt weergegeven in de grafiek “Score van de betalingsmoraliteit binnen de sector”