Slechte betaalhygiëne kostte economie afgelopen jaar 10 miljard, blijkt uit studie van UNIZO en Graydon

 

"Wetgeving aanpassen om betalingstermijnen boven 60 dagen definitief af te blokken."


Ondanks de heroplevende economie tijdens het afgelopen jaar, ging de 'betaalhygiëne' er bij heel wat overheden, ondernemingen en instellingen op achteruit. Dat blijkt uit een uitvoerig rapport dat UNIZO en Graydon hierover vandaag lanceerden. "De economische schade die door te late betalingen wordt veroorzaakt is enorm", zegt Eric Van den Broele, senior manager Research & Development bij Graydon, "In onze studie tonen we aan dat het betalen van facturen meer dan 30 dagen na vervaldatum ons bedrijfsleven in 2016 bijna 10 miljard (€ 9.649.743.074) aan winstderving kostte, of 2 % van het BNP. Kort door de bocht: het equivalent van 20.000 arbeidsplaatsen."
"De overheden maken in deze analyse een slechte beurt. Maar ook het bedrijfsleven gaat hier allerminst vrijuit", aldus Lieven Cloots, jurist bij UNIZO, "Het is opmerkelijk dat de afnemende betaalhygiëne zich net zo uitgesproken manifesteert in een periode van economische heropleving en toegenomen ondernemersvertrouwen. Waarin correct betalen normaal gesproken veel minder moeilijk zou moeten gaan dan in crisisperiodes. Maar we zien net het tegenovergestelde: bedrijven lijken lakser om te gaan met hun debiteuren. Een gezonde betaalhygiëne vormt een cruciaal fundament van een gezonde economie. Iedereen moet hierin zijn verantwoordelijkheid - blijven - nemen, met de overheden in een voorbeeldrol. Maar we hameren er bij onze ondernemers tegelijk op om hun debiteuren strikt te blijven opvolgen en de aandacht zeker niet te laten verslappen. Zelfs niet in een comfortabele(re) liquiditeitspositie door de verbeterde economische conjunctuur."


Opvallend, en vooral teleurstellend is de terugval in betaalhygiëne bij de federale overheid, die al sinds 2007 zeer goed bezig was met haar traject om tijdig te betalen. In het eerste kwartaal van 2017 betaalde de federale overheid nog 90 % van haar facturen netjes op tijd en slechts 1 % meer dan 90 dagen te laat. Maar in het derde kwartaal betaalde ze nog slechts 61 % op tijd terwijl ze zelfs 11 % van de facturen meer dan 90 dagen te laat betaalde.

De Vlaamse overheid blijft haar slechte betaalreputatie intussen alle eer aandoen met slechts 39 % op tijd betaalde facturen in het derde kwartaal van 2017 en maar liefst 51 % facturen die meer dan 90 dagen te laat of helemaal niet worden betaald!

Bij de gemeenten zien we een gevarieerd beeld, met over het algemeen een licht negatieve trend. Meest opvallend is hier het toenemend aandeel facturen dat meer dan 90 dagen te laat wordt betaald: van 4 % in het eerste kwartaal van 2016 naar 10 % in het derde kwartaal van 2017."

Bij de bedrijven valt naar het einde van 2016 toe (nationaal bekeken) een duidelijke stijging op van het aantal facturen dat veel te laat (meer dan 90 dagen) of helemaal niet meer wordt betaald. Van 8,41 % in het derde kwartaal van 2016 naar 11,41 % een jaar later. Een trend die ook op regionaal niveau wordt bevestigd. Zo steeg het aantal veel te laat of niet betaalde facturen in dezelfde periode in Vlaanderen van 9,15 % naar 10,81 %, in Wallonië van 8,98 % naar 12,55 % en in Brussel van 8,86 % naar 12,13 %.

Alle sectoren delen in de immense economische schade voor deze tanende betaalhygiëne, maar dit zijn duidelijk de grootste verliezers (globaal bekeken):

- Dienstverlening aan bedrijven: € 3.521.985.946 (geleden economische schade)
- Handelsbemiddeling: € 1.656.866.665
- Bouw: € 708.341.496
- Chemische en kunststofindustrie: € 493.581.681
- Immo: € 398.916.832
- Transport: € 390.130.310

In heel wat sectoren blijkt te laat betalen overigens een structureel probleem, met als koplopers:

- Bouw: slechts 62 % facturen wordt op tijd betaald. 11 % meer dan 90 dagen te laat.
- Hotelsector: 65 % wordt op tijd betaald, 13 % meer dan 90 dagen te laat.
- Restaurants: 50 % wordt op tijd betaald, liefst 31 % facturen meer dan 90 dagen te laat.
- Immo: 65 % wordt op tijd betaald, 14 % meer dan 90 dagen te laat.
- Autosector: 67 % wordt op tijd betaald (was derde kwartaal 2016 nog 90 % !!!). Aandeel betalingen meer dan 90 dagen te laat groeide van 2 % naar 7 %.

Erik Van den Broele van Graydon: "10 miljard economische schade is op zich al gigantisch. Maar nog extra opmerkelijk daarbij is de recente, opvallend sterke verdere achteruitgang van de betaalhygiëne. Dat niet alleen bij bedrijven en extra uitgesproken in sommige sectoren, maar ook en vooral bij de overheden. Zelfs de beste leerling tot voor kort, de federale overheid, laat het opnieuw afweten. En vooral de Vlaamse overheid blijft een slechte leerling als het op betalen aankomt."

"We moeten dringend het tij keren. En elke stakeholder moet daarbij zijn verantwoordelijkheid nemen. Zoniet stevenen we af op een aanzienlijke verdere toename van de economische schade, met meer ondernemingen in moeilijkheden en meer faillissementen", trekt Lieven Cloots van UNIZO aan de alarmbel. "De cijfers die we hier aanhaalden, tonen duidelijk dat de wet op de betalingstermijnen dringend moet worden aangescherpt, waarbij elk 'achterpoortje' wordt gesloten. De huidige wetgeving laat nog teveel ruimte voor het opleggen van onredelijke betalingstermijnen door vaak grote afnemers aan hun dikwijls veel kleinere leveranciers. Daarnaast wordt ook de wettelijke mogelijkheid om een 'verificatieperiode' in te lassen al te vaak misbruikt om de betalingstermijn onredelijk lang op te rekken. Vooral de overheden tonen zich hier heel bedrijvig in. Om hier paal en perk aan te stellen, wil UNIZO een wetgeving die geen enkele poort meer open laat om de betalingstermijn langer dan 60 dagen - inclusief verificatieperiode - te rekken."

Download hier het volledige rapport van UNIZO en Graydon met alle cijfers over de betaalhygiëne bij overheden en bedrijven

Meer weten: Contacteer UNIZO-persverantwoordelijke Filip Horemans
M 0478/22 37 51 - E filip.horemans@unizo.be

Voor Graydon:

Gerd De Smyter, Group Corporate Communications:
T 03/280 88 29 - M 0474/49 00 69